|
Baza danych rodzin żydowskich z XIX i XXwieku
Od emancypacji do zniszczenia tradycyjnego życia żydowskiego, 1933–1945
zapoczątkowane i stale rozszerzane przez Ingo Paula, genealoga z Platjenwerbe koło Bremy-Lesum
Niniejsza baza danych prezentuje dane biograficzne – a w coraz większym zakresie także pełne biografie – Żydów i Żydówek żyjących w XIX i XX wieku w granicach Rzeszy Niemieckiej z 1914 roku. Osoby te zostały ujęte w kontekście rozbudowanych powiązań rodzinnych, zilustrowane materiałami wizualnymi i dokumentami oraz powiązane z zewnętrznymi serwisami internetowymi. Dzięki bogatemu zbiorowi źródeł baza ta obrazuje różnorodność społeczną i kulturową, która została zniszczona i unicestwiona w okresie dwunastoletniego terroru nazistowskiego; stanowi ona zatem ogólnodostępne, wirtualne centrum wiedzy i edukacji, będąc jednocześnie projektem otwartym, w którym każdy może wziąć udział i wnieść własny wkład.
Szczegóły znajdują się poniżej.
Baza ta jest tworzona i utrzymywana przez Ingo Paula w ramach wolontariatu. Odpowiedzi na zapytania udzielane są bezpłatnie, choć duże zainteresowanie może skutkować opóźnieniami. Jeśli po pewnym czasie nie otrzymasz odpowiedzi, proszę o ponowny kontakt.
Prosimy o pomoc poprzez przesyłanie świadectw i fotografii dotyczących żydowskich akt stanu cywilnego.
Ingo Paul, Föhrenweg 6, 27721 Platjenwerbe, Niemcy, ingopaul24@hotmail.com
Obserwuj nas teraz także na Facebooku, Instagramie, Mastodonie i Bluesky.
Przy wsparciu / współpracy
Trzy filary projektu bazy danych to: 1. praca naukowa z materiałami źródłowymi, 2. korespondencja o zasięgu światowym oraz 3. moduły partycypacyjne. Poniżej krótko omówiono każdy z tych aspektów:
1. Praca naukowa z materiałami źródłowymi
Obejmuje ona systematyczny przegląd i opracowanie wszelkich istotnych źródeł genealogicznych dokumentujących życie społeczności żydowskiej w Niemczech przed 1945 rokiem. Są to przede wszystkim księgi urodzeń, małżeństw i zgonów (akty stanu cywilnego); choć część z nich zachowała się jedynie na mikrofilmach, większość została zdigitalizowana i jest ogólnodostępna – choć rozproszona na wielu różnych stronach internetowych. Rejestry te uzupełniane są innymi cennymi dla genealogii dokumentami, takimi jak akta meldunkowe, dane spisowe czy wykazy gospodarstw domowych (*Seelenlisten*), a także dokumentacją dotyczącą prześladowań, np. listami deportacyjnymi czy aktami zgonu wystawionymi przez Specjalny Urząd Stanu Cywilnego w Arolsen (Arolsen Special Registry Office). Wprowadzaniu danych zawsze towarzyszy podanie źródła, co pozwala każdemu użytkownikowi prześledzić pochodzenie informacji i zweryfikować je. Szczegółowe informacje o źródłach wyświetlane są w lewej dolnej części bazy danych i wkrótce zostaną również zamieszczone w załączniku do niniejszej strony.
2. Korespondencja o zasięgu światowym
Rozległa korespondencja z ponad tysiącem osób – w tym z osobami prywatnymi, których przodkami byli niemieccy Żydzi, badaczami-wolontariuszami, dyrektorami archiwów w całych Niemczech oraz instytucjami państwowymi – sprzyja nawiązywaniu owocnych kontaktów i dalszemu wzbogacaniu zbiorów. Tworzy to sieć współpracy, z której korzyści czerpią wszystkie zaangażowane strony.
3. Moduły partycypacyjne
Projekt modułów partycypacyjnych stanowi trzon działań edukacyjnych związanych z bazą danych „Żydzi w Rzeszy Niemieckiej” (Juden im Deutschen Reich). Funkcja ta umożliwia użytkownikom powiązanie krótkich biogramów z dodatkowymi informacjami na temat osób ujętych w bazie. Istnieją trzy kluczowe obszary, które mogą być uzupełniane różnorodnymi materiałami dostarczanymi przez użytkowników bazy: A. Portrety, B. Dokumenty oraz C. Linki.
A. Portrety
Zapewnienie zdjęcia każdej osobie w bazie danych to ogromne przedsięwzięcie; z bazą można powiązać mnóstwo fotografii portretowych – pochodzących z internetu, archiwów czy kolekcji prywatnych. Choć rozwiązanie to wdrożono już na niewielką skalę w niektórych bazach regionalnych, jego potencjał jest znacznie większy, a zasoby te mogłyby zostać scentralizowane w ramach niniejszej bazy.
B. Dokumenty
Oprócz portretów w bazie można uwzględnić szeroki wachlarz innych dokumentów: ogłoszenia rodzinne (np. z „Berliner Tageblatt”, „Aufbau” czy biuletynów gmin żydowskich), reklamy firmowe z informatorów, przewodników turystycznych, gazet i innych mediów, a także dokumenty z prywatnych archiwów rodzinnych, dokumentujące życie niemieckich Żydów oraz ich emigrację lub śmierć. W czasach, gdy liczba świadków historii maleje, takie „wymowne” dokumenty mają kluczowe znaczenie dla edukacji; przywracają one ludzki wymiar osobom, które w obozach sprowadzono do roli numerów, i ponownie czynią je widocznymi jako ludzi.
C. Linki
Odnośniki mogą prowadzić do stron zawierających bardziej szczegółowe informacje biograficzne – na przykład do witryn poświęconych projektowi *Stolpersteine* (kamienie pamięci) w wielu niemieckich miastach, haseł w Wikipedii, projektu dokumentacji nagrobków prowadzonego przez Stowarzyszenie Genealogii Komputerowej (*Verein für Computergenealogie*) czy innych inicjatyw genealogicznych realizowanych przez rozmaite stowarzyszenia i instytucje. Można również zamieszczać filmy z wywiadami z ocalałymi z Zagłady oraz projekty stworzone przez uczniów.
Wszystkie trzy rodzaje uzupełnień (portrety, dokumenty i linki) mogą być opracowywane niezależnie przez osoby prywatne lub grupy projektowe. Pozwalają one nawiązać osobistą więź z historią Zagłady – co jest szczególnie istotne w przypadku grup szkolnych – umożliwiając uczniom skupienie się na osobach, które w chwili emigracji lub śmierci były w ich wieku (jak w projektach typu „bliźniak czasowy”) bądź mieszkały w tym samym mieście czy przy tej samej ulicy. Ułatwia to również płynne włączenie do bazy Żydów z dawnych wschodnich terytoriów Niemiec – których upamiętnienie poprzez *Stolpersteine* i inne inicjatywy jest znacznie trudniejsze w kontekście niemieckiej kultury pamięci – przy jednoczesnym promowaniu projektów realizowanych wspólnie przez grupy uczniów lub inicjatywy oddolne z Niemiec oraz Polski, Rosji czy Litwy.
Wykaz źródeł
Bibliotekę uzupełniających źródeł cyfrowych
można teraz znaleźć w serwisie GenWiki.
Jest ona opracowywana przez panią Petrę Rubow.

|